Dù năm 2025 hoàn thành hơn 103.000 căn nhà ở xã hội, thị trường vẫn mất cân đối cung cầu tại đô thị lớn. Chuyên gia chỉ rõ 3 nguyên nhân cốt lõi.
Dù tiến độ phát triển nhà ở xã hội trong năm 2025 ghi nhận bước đột phá với hơn 103.000 căn hoàn thành, tình trạng mất cân đối cung - cầu tại các đô thị lớn vẫn là bài toán nan giải. Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản Hà Quang Hưng đã thẳng thắn chỉ ra những nguyên nhân cốt lõi của vấn đề này.
Theo ông Hà Quang Hưng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản, Bộ Xây dựng, đến nay cả nước đã và đang triển khai hơn 600 dự án nhà ở xã hội với quy mô xấp xỉ 700.000 căn, đạt khoảng 70% mục tiêu 1 triệu căn hộ theo đề án đã đề ra. baomoi
Riêng năm 2025, cả nước đã hoàn thành 103.136 căn, vượt chỉ tiêu Thủ tướng Chính phủ giao từ đầu năm, lần đầu tiên số lượng căn hộ hoàn thành trong một năm vượt mốc 100.000 căn, so với mức chỉ khoảng 40.000–50.000 căn mỗi năm trong giai đoạn 2023–2024.
Chỉ trong hai tháng đầu năm, đã có 28 dự án được khởi công với quy mô khoảng 21.000 căn. Khoảng 220 dự án với hơn 215.000 căn đang được triển khai, hướng tới mục tiêu đến năm 2026 đạt khoảng 125% kế hoạch. Tuy nhiên, ông Hà Quang Hưng thừa nhận thẳng thắn rằng thực tế tại các đô thị lớn vẫn cho thấy nguồn cung nhà ở xã hội chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu, đặc biệt tại những khu vực có tốc độ đô thị hóa cao.
Ông Hưng chỉ ra ba nguyên nhân dẫn đến tình trạng này. Thứ nhất, thị trường bất động sản hiện phát triển lệch về phân khúc cao cấp và trung - cao cấp, trong khi thiếu nghiêm trọng sản phẩm phù hợp với người thu nhập thấp và trung bình. Hệ quả tất yếu là giá nhà thương mại tăng cao, tạo áp lực ngày càng lớn lên nhu cầu nhà ở xã hội, vốn đã không theo kịp tốc độ gia tăng dân số đô thị.
Đây là hệ quả của một cơ cấu thị trường mất cân bằng kéo dài nhiều năm, khi dòng vốn đầu tư ưu tiên chạy theo lợi nhuận cao ở phân khúc cao cấp, bỏ lại một khoảng trống lớn ở phân khúc bình dân.
Vấn đề quỹ đất được ông Hưng xác định là nút thắt quan trọng thứ hai. Dù nhiều địa phương đã bố trí quỹ đất cho phát triển nhà ở xã hội, nhưng phần lớn nằm ở vị trí xa trung tâm, thiếu kết nối hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội. Điều này khiến nhà đầu tư không mặn mà tham gia, đồng thời làm giảm sức hấp dẫn đối với người dân có nhu cầu.
Thực tế, người lao động thu nhập thấp tại các đô thị lớn thường cần ở gần nơi làm việc, trường học, bệnh viện. Khi nhà ở xã hội được xây dựng ở những vị trí thiếu tiện ích và giao thông công cộng, người mua dù muốn cũng khó tiếp cận trong cuộc sống thực tế hàng ngày.
Nguyên nhân thứ ba là thủ tục đầu tư phức tạp kéo dài, làm chậm tiến độ của các dự án nhà ở xã hội. Đây là rào cản hành chính khiến không ít nhà đầu tư nản lòng, dự án đình trệ dù nhu cầu thực tế của người dân ngày một tăng cao.
Dù thời gian gần đây đã có những cơ chế thí điểm và chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ vướng mắc, song việc triển khai trên thực tế vẫn cần thêm thời gian để phát huy hiệu quả.
Những tồn tại này cho thấy, dù kết quả đạt được là tích cực, bài toán nhà ở xã hội tại đô thị lớn vẫn chưa được giải quyết triệt để, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ và quyết liệt hơn từ các cơ quan quản lý và địa phương.
Lời cảnh báo thẳng thắn từ người trong cuộc như ông Hà Quang Hưng cho thấy, con số vượt chỉ tiêu trong năm 2025 dù đáng ghi nhận, nhưng chưa thể là lý do để hài lòng khi hàng triệu người lao động tại Hà Nội, TP.HCM và các đô thị lớn vẫn đang chờ một mái nhà với mức giá phù hợp túi tiền.
Độc giả có thể theo dõi thêm thông tin thị trường bất động sản và nhà ở xã hội tại odt.vn để cập nhật diễn biến mới nhất.